
EDİTÖR / malatyagazete.com Haber Merkezi
Bir şehrin ruhu, sokaklarında yankılanan çocuk seslerinde, açıldığı ilk günün heyecanını taşıyan ahşap sınıflarında ve nesiller boyu paylaşılan anılarda saklıdır. Malatya denince akla gelen, kalbimizin en orta yerinde duran o ulu çınarlardan biri daha sessiz sedasız aramızdan ayrıldı. 1907 yılında "Kızlar Mektebi" adıyla başlayan, zamanla Yeniyol, İnönü ve nihayet Derme adıyla binlerce evladımızı kucaklayan o asırlık yuva, şimdi sadece hatıralarda nefes alıyor.
1907'den Bugüne Uzanan Asırlık Çınar
Tarih sayfalarını geriye sardığımızda karşımıza çıkan tablo, bir eğitim kurumundan çok ötesini, Malatya’nın köklü kimliğini anlatır. İlk binası 1907’de ahşap olarak temelleri atılan, 1908’de eğitime kapılarını açan bu özel kurum; Cumhuriyet'in ilanından sonra karma eğitime geçerek, 1927’de Yeniyol, 1935’te İnönü ve 1945’ten itibaren Derme İlkokulu adını aldı. Yıllara meydan okuyan ahşap yapının ardından 1976’da yıktırılıp 1977-1978 eğitim öğretim yılında yeniden hayata geçirilen betonarme binasıyla da binlerce öğrencinin hayatına dokundu.
Ancak 6 Şubat 2023 depremleri, bu güzel şehrin üzerine karranlık bir kabus gibi çöktüğünde, sadece evlerimiz değil, hafızamız da ağır yara aldı. Depremde ağır hasar gören okul binası yıkıldı; fakat asıl acı olan, bu toprakların kültürel mirasına sırtını dönen anlayışın tezahürleri oldu. Şehrin en kıymetli noktalarından birinde yer alan yaklaşık 3 bin metrekarelik bu kutsal eğitim alanı, yaraları sarmak yerine ticari kaygılarla hareket eden projelerin gölgesinde adeta eritildi.
Ranta Kurban Giden Okullar ve Kaybolan Hafıza
Derme İlkokulu, bu acı tablonun ne ilk ne de ne yazık ki son kurbanı oldu. Deprem hasarı bahanesiyle ya da sessiz sedasız ortadan kaldırılan Kız Meslek Lisesi, Şehit Kemal Özalper Erkek Sanat Okulu, Hasan Varol İlk ve Ortaokulu, Sümer İlk ve Ortaokulu gibi nice köklü eğitim yuvası da bu sessizlik çemberinde eriyip gitti. Tarihi Gazi İlkokulu taşları numaralandırılarak sökülüp müze kimliğiyle nostaljik birer objeye dönüştürülmeye çalışılırken, çocuklarımızın cıvıl cıvıl koşturduğu okul salonları birer birer tarihin tozlu raflarına terk edildi.
Üstelik iddialara göre, Milli Eğitim'in dahi bilgisi dışında yürütülen süreçte, okulun yerine Emlak Konut ve TOKİ eliyle bir iş merkezi inşa edildi. Şehrin bu en kıymetli noktasında yükselen bu ticari yapının karşısında, Malatya'da yeni bir okulun inşasına dair en ufak bir adımın atılmamış olması ise yürekleri burkuyor. 120 yıllık o muazzam arşivin, o nostaljik karnelerin, öğretmen ve öğrencilerin hatıralarını barındıran belgelerin akıbeti ise hâlâ büyük bir bilinmezlikle merak ediliyor.
Tarihi Taş Kapının Yalnızlığı
Hepsinden öte, okulun girişinde duran ve 1907 yılında Eskimalatya'daki tarihi sur kapılarından sökülerek buraya taşınan o tescilli taş kapı, bugün adeta sahipsiz bırakıldı. İnşaat alanı ile kapı arasına sıkışıp kalan, özel bir işletmenin ve esnafın insafına terk edilen bu kadim miras, gereken ilgi ve şefkati bekliyor. Valilikten Kültür Müdürlüğü'ne kadar herkesin sessiz kaldığı bu manzara, Malatya'nın kültürel mirasına vurulan en büyük darbelerden biri olarak kayda geçiyor.
Bizler hüzünlüyüz; çünkü çocukluğumuzun geçtiği sokaklar, adını ezberlediğimiz okullar, bizi biz yapan değerler birer birer beton blokların altında siliniyor. Ama aynı zamanda geleceğe dair inancımızı da diri tutmak zorundayız. Çünkü bu toprakların çocukları, o asırlık okulların ruhunu yeniden yaşatacak kudrete sahiptir. Kaybettiğimiz sadece binalar değil, ortak hafızamızdır. O hafızayı yeniden yeşertmek, bu şehre borcumuzdur.
KAYNAK / malatyagazete.com




















