Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde hazırlanan yüksek lisans tezinde, 6 Şubat depremlerinin Malatya Yeşilyurt’taki konut değerleri üzerindeki etkisi incelendi. Araştırma, aynı mahalle içinde dahi %7 ile %50 arasında değişen büyük değer kayıpları olduğunu ortaya koydu. Zemin yapısı, hasar durumu ve yapı tekniği, fiyat değişimlerini belirleyen temel faktörler olarak öne çıktı.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı'nda Berna Ulubaba Kazgan tarafından hazırlanan “6 Şubat Depremlerinin Konut Değerlerine Etkisi; Malatya, Yeşilyurt Örneği” adlı çalışma, afet sonrası gayrimenkul piyasasının sosyo-ekonomik çözümlemesini sundu. Malatya il merkezindeki Karakavak, Tecde, Bostanbaşı, Çilesiz ve Yakınca mahallelerinde bulunan 54 taşınmazın deprem öncesi ve sonrası birim metrekare fiyatları karşılaştırmalı olarak analiz edildi. Yapılan ileri düzey mekânsal analizler, depremin konut piyasası üzerindeki mikro baskılarını nicel verilerle doğruladı.
Bostanbaşı ve Yakınca’da Değer Kaybı Yüzde 50’ye Ulaştı
Araştırmanın verileri, deprem sonrası konut piyasasında oluşan parçalı yapıya dikkat çekti. İnceleme sahasının batı ve orta kuşaklarında yer alan Bostanbaşı ve Yakınca mahalleleri, yüzde 32 ile yüzde 50 arasında değişen en yüksek değer kaybı oranlarının yaşandığı alanlar olarak belirlendi. Bu bölgelerdeki sert düşüşlerin; yapı stokunun yaşlı olması, zemin taşıma kapasitesinin yetersizliği ve yapı denetim eksiklikleri gibi çok boyutlu kırılganlıklarla ilişkili olduğu saptandı. Özellikle bu mahallelerdeki fiyat düşüşlerinin sadece fiziksel hasarla sınırlı kalmadığı, piyasa psikolojisinde oluşan güven kaybının da bu süreçte etkili olduğu vurgulandı.
Tecde ve Çilesiz Piyasa Direncini Korudu
Çalışma sahasının doğu kesiminde yer alan Çilesiz, Karakavak ve Tecde sınırları ise fiyat düşüşlerinin %7 ile %20 bandında kalarak en düşük kayıpların yaşandığı bölgeler olarak öne çıktı. Bu mahallelerdeki sınırlı değer kaybı; modern yapılaşma standartları, zemin etütlü inşaat süreçleri ve kamu destekli kentsel dönüşüm uygulamalarının başarısını yansıttı. Yatırımcı güveninin bu bölgelerde sürdürülebilir kaldığı ve piyasa değerlerinin deprem karşısında güçlü bir direnç gösterdiği tespit edildi. Diğer bölgelerde ise yüzde 20 ila yüzde 32 aralığında orta düzey değer kayıpları gözlemlendi.
Piyasa Davranışını "Güven Algısı" Belirliyor
Elde edilen bulgulara göre, yeni ve az hasarlı yapılarda konut birim fiyatları deprem sonrası göreli olarak artış gösterirken; hasarlı ve yapısal risk taşıyan birimlerde büyük kayıplar yaşandı. Araştırmada ulaşılan nihai sonuçlar, piyasa hareketlerinin yalnızca fiziki hasar miktarıyla değil, alıcı ve yatırımcıların algısal güven düzeyiyle şekillendiğini ortaya koydu. Zemin kalitesi ve yapısal güvenliğin belirsiz olduğu alanlar, piyasada "tereddütlü yatırım bölgeleri" olarak tanımlandı.
Kaynak: malatyayenises.com / malatyagazete.com
