MALATYA - 6 Şubat depremlerinin ilkinde yıkılarak 16 kişinin ölümüne olan Hayat Sitesi davasında konuşan tanık mahkemedeki ifadesinde, Hayat Sitesi A Blok'ta Suat Mobilya'nın sahibinin depremden 2 ya da 3 yıl önce branda çekerek tadilat yaptığını belirterek, "4 yada 4 ay çalışma sürdü. İş yerinin üst katını Suat Mobilyanın sahibi satın aldı. İş yerinin tablasını keserek, merdivenle daireye çıktılar, orayı ofis diye kulandılar. Merdivenle üst kata çıkıldığını görünce zabıtaları telefonla aradım, zabıtalar geldi 15-20 dakika durdu gitti." dedi.
6 Şubat depremlerinde Malatya’daki Hayat Sitesinin çökmesi sonucunda enkazda kalan 16 kişi ölmüş, 2 kişi ise yaralanmıştı.
Enkazda kalan Ali Eker Tuncer (69), Ayfer Karataş (59), Bayram Kırıcı (61), Deniz Zehra Akbaş (52), Güllü Tuncer (70), Hasan Yalçın Karataş (68), Hatice Sena Orcan (43), İkra Orhan (13), Mehmet Orcan (42), Mehmet Burak Foşkanlı (47), Mehmet Muzaffer Öğüt (79), Meral Akbaş (75), Meral Nakir (62), Sure Orcan (8), Yusuf Feyyaz Yaşar (7) ve Zeynep Hülya Foşkanlı (68) ölmüştü.
Hayat Sitesi ile ilgili yargılama Malatya 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde devam ediyor. 1. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmaya tanık K.S ile müşteki avukatları katıldı, sanık avukatları mazeret bildirerek katılmadı.
Tanık K.S. ifadesinde Hayat Sitesi B-1 Blok'ta ikamet ettiğini, binalarının ise 6 Şubat'taki ikinci depremde yıkıldığını söyledi.
Tanık M.S., Hayat Sitesi A Blok'ta Suat Mobilya'nın sahibinin depremden 2 ya da 3 yıl önce branda çekerek tadilat yaptığını belirterek, "4 yada 4 ay çalışma sürdü. Bodruma indim, çok kolon görmedim, bizzak kolon kesilmesini de görmedim. İş yerinin üst katını Suat Mobilyanın sahibi satın aldı. İş yerinin tablasını keserek, merdivenle daireye çıktılar, orayı ofis diye kulandılar. Merdivenle üst kata çıkıldığını görünce zabıtaları telefonla aradım, zabıtalar geldi 15-20 dakika durdu gitti. Suat Mobilyanın olduğu bina ilk depremin 18. saniyesinde yıkıldı, kamera görüntülerini emniyet mensuplarına verdim. Diğer bloklar ikinci depremde yıkıldı." iddialarını ileri sürdü.
Taraf avukatları alehte olan hususları kabul etmediklerini beyan etti.
Malatya 1. Ağır Ceza Mahkemesi heyeti Suat Mobilya'nın sahibi S.S. hakkında Malatya Cumhuriyet Başsavcılığınca açılan ve devam eden soruşturmanın akıbetinin sorulmasına dava açılması durumunda iki dosyanın birleştirilmesine, aksi durumda dosyadaki eksikliklerin giderilmesiyle savcılıktan mütalaa istenmesine hükmederek, duruşmayı 15 Mayıs'a erteledi.
-Bilirkişi Raporunda Neler Vardı?
Bu arada, dava dosyasındaki Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik Ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü tarafından hazırlanan teknik bilirkişi raporuna göre, binalarda projeye aykırı değişiklikler, yetersiz malzeme kullanımı ve deprem hesaplarının eksik yapılması felaketi kaçınılmaz hale getirdi. Statik hesapların yetersizliği, projeye aykırı kaçak eklemeler ve mühendislik hataları binaların çökmesine neden oldu.
Hayat Sitesi ile ilgili olarak ortaya çıkan teknik rapor, denetimsiz ve hatalı inşaat uygulamalarının nasıl büyük bir felakete yol açtığını gözler önüne serdi.
Hayat Sitesi A1 Blok’un Yıkılma Sebepleri
1-Kaçak Kat ve Yapı Değişiklikleri: Mimari ve statik projede zemin kat için belirtilen yükseklikten farklı olarak zemin kat yüksekliğin artırılması ve KAÇAK asma kat eklenmesi, zemin katın mimari tadilat projesinde belirtilen şartlardan farklı imalatın yapılması,
2-Kolon Dayanımının Azalması: Bu zemin kat imalatları nedeniyle kolonlarda rijitliğin azalması ve yumuşak kat etkisinin meydana gelmesi,
3-Ağırlaşan Yapı: Her bir normal katın statik projede ve statik hesap raporunda kirişli plak döşeme olduğu belirtilmiş fakat bilirkişi tarafından enkaz alanında yapılan incelemelerde binanın normal kat döşemelerinin belirtilen kirişli plak döşeme yerine asmolen döşeme olarak yapılması nedeniyle yapı ağırlığının arttırılması,
4-Eksik Deprem Hesapları: Statik hesap raporunda yer alan deprem hesabı sadece zemin kat kolonlarının boyuna donatıları için deprem hesabı yapılması, diğer çerçeve taşıyıcı elemanlar için deprem hesabı yapılmaması,
5-Kolon ve Kiriş Hataları: Statik hesap raporunda deprem hesabı sadece kolon boyuna donatıların belirlenmesinde dikkate alındığı, kolon enine donatılarının belirlenmesinde deprem kuvvetleri dikkate alınmadığı, kolon- kiriş birleşim bölgeleri için hesap yapılmadığı, kolonlarda boyuna donatı oranının minimum 0.01 olması gerekirken bu şartı sağlamayan kolonların olması, statik proje üzerinde etriye sıklaştırmasının gösterilmemiş olması,
6-Ortak Bodrum Kat: Blokların altında bodrumun ortak olarak inşa edilmesi nedeniyle yapı davranışının değiştirilmesi
7-Merdiven Eklentisi: İfade tutanağına göre zemin kattaki döşemenin usulsüzce delinerek merdiven eklenmesi,
8-Dayanıksız Beton: Yapının taşıyıcı sisteminde kullanılan beton malzemesinin dayanım açısından yetersiz olması, etriye kancaların 135° şartını sağlamaması,
9- Ruhsatsız Müdahaleler: Tüm bu işlemlere ait hiçbir proje, ruhsat izin veya hesap raporu bulunmaması,
10-Yanlış Yapı Kullanım İzinleri: Yapılan incelemelerde mimari projesine uygun olarak imal edilmeyen çeşitli bölümlerine, 1975-1998-2007 yönetmeliklerine aykırı olarak farklı tarihlerde yapı kullanım izni verilmesidir.
Hayat Sitesi A2 Blok’un Yıkılma Sebepleri
1-Eksik Deprem Hesapları: Statik hesap raporunda yer alan deprem hesabı sadece zemin kat kolonlarının boyuna donatıları için deprem hesabı yapılması, diğer çerçeve taşıyıcı elemanlar için deprem hesabı yapılmaması,
2-Yetersiz Kolon ve Kiriş Donatıları: Statik hesap raporunda deprem hesabı sadece kolon boyuna donatıların belirlenmesinde dikkate alındığı, kolon enine donatılarının belirlenmesinde deprem kuvvetleri dikkate alınmadığı, kolon- kiriş birleşim bölgeleri için hesap yapılmadığı, kolonlarda boyuna donatı oranının minimum 0.01 olması gerekirken bu şartı sağlamayan kolonların olması, statik proje üzerinde etriye sıklaştırmasının gösterilmemiş olması
Hayat Sitesi B1 ve B2 Blokların Yıkılma Sebepleri
1-Eksik Deprem Hesapları: Statik hesap raporunda yer alan deprem hesabı sadece zemin kat kolonlarının boyuna donatıları için deprem hesabı yapılması, diğer çerçeve taşıyıcı elemanlar için deprem hesabı yapılmaması,
2-Zayıf Kolon Donatıları: Statik hesap raporunda deprem hesabı sadece kolon boyuna donatıların belirlenmesinde dikkate alındığı, kolon enine donatılarının belirlenmesinde deprem kuvvetleri dikkate alınmadığı, kolon- kiriş birleşim bölgeleri için hesap yapılmadığı, kolonlarda boyuna donatı oranının minimum 0.01 olması gerekirken bu şartı sağlamayan kolonların olması, statik proje üzerinde etriye sıklaştırmasının gösterilmemiş olması
3-Yönetmelik Dışı Etriye Kullanımı: Etriye kancaların 135° şartını sağlamaması,
-Hayat Sitesinin yıkımında kimler hangi kusur derecesinde
Bilirkişi tarafından Hayat Sitesi bloklarının yıkımında “Sorumlu kişiler, sorumluluk alanları ve kusur dereceleri” hakkında ise mahkemeye şu görüşlerini sundular:
Mahmut B. (VEFAT- Yapı Sahibi/Müteahhit): ASLİ KUSURLU
Ahmet B. (Yapı Sahibi): ASLİ KUSURLU
Yusuf B. (Yapı Sahibi): ASLİ KUSURLU
Suat S. (A1 blok zemin kattaki işyeri sahibi (Suat Mobilya): ASLİ KUSURLU
Metin K. (Fenni Mesul: ASLİ KUSURLU
M. Şerif Y. (VEFAT - Statik Proje Sorumlusu/ Statik Hesap Raporu Sorumlusu): ASLİ KUSURLU
Hurşit K. (Statik Proje Onayı (İMO yetkilisi): TALİ KUSURLU
Metin K. (Mimari Proje Sorumlusu): TALİ KUSURLU
Ayşegül T.N (Mimari Proje Sorumlusu): TALİ KUSURLU
Mustafa B., Ahmet Ö., M. Hakan B., Şazi D., Şahin D., Hamit G., Ekrem Ö., N. Tahir S., Alper Y., A. Kadir A., M. Zeki B., H. Vefik Ş., Selahattin P., F. Engin P., Ümit E., Konur S., Duran Ö., Haluk T., Hüseyin H. (Belediye Yapı Kontrol Birimi, Yapı Kontrolleri, İskan Birimi): ASLİ KUSURLU
malatyayenises.com
