Malatya Turgut Özal Üniversitesi tarafından yürütülen iki uluslararası bilimsel çalışma, Tohma Çayı’nın su kalitesini ortaya koydu. Araştırmalara göre su kalitesi mevcut durumda insan sağlığı açısından güvenli. Ancak nehir tabanında bazı ağır metallerin birikim gösterdiği belirlendi. Bulgular, uluslararası saygın dergilerde yayımlandı.
Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ), bölgenin önemli su kaynaklarından Tohma Çayı’nın ekolojik durumuna ilişkin yürütülen iki bilimsel çalışmanın sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. MTÜ Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Memet Varol tarafından yürütülen araştırmalar, Environmental Research ve Journal of Environmental Chemical Engineering dergilerinde yayımlandı.
Sivas’ta doğan ve Malatya’dan geçerek Karakaya Barajı’na ulaşan Tohma Çayı, Fırat Nehri’nin önemli kolları arasında yer alıyor. Çay, tarımsal sulama, balıkçılık ve ekosistem sürdürülebilirliği açısından bölge için kritik öneme sahip.
2023–2024 yılları arasında nehrin 13 farklı noktasından alınan su ve sediman örnekleri analiz edildi. Araştırma sonuçlarına göre sudaki ağır metal seviyelerinin Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Birliği limit değerlerinin altında olduğu tespit edildi. Mevcut koşullarda insan sağlığı açısından kanserojen risk bulunmadığı ve suyun tarımsal sulama ile sucul yaşam için uygun olduğu bildirildi.
Sedimanda Metal Birikimi Tespit Edildi
Çalışma kapsamında nehir tabanındaki sediman örneklerinde Nikel, Kadmiyum ve Krom metallerinde birikim görüldü. Bu birikimlerin özellikle nehrin yukarı havzasında dip canlıları için potansiyel risk oluşturabileceği değerlendirildi.
Bilimsel analizlerde, metal birikiminin farklı kaynaklarla ilişkili olduğu belirtildi. Kangal bölgesindeki termik santral faaliyetleri ile Kuluncak çevresindeki madencilik çalışmalarının, yukarı havzada metal yoğunluğunu artırdığı kaydedildi. Ayrıca evsel atıklar ile Organize Sanayi Bölgesi atıklarını taşıyan Şahnahan Çayı’nın Tohma Çayı ile birleştiği noktalarda metal konsantrasyonlarında artış gözlemlendi.
Rektör Bentli’den Açıklama
Malatya Turgut Özal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli, konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Bilimsel çalışmalarımız, Tohma Çayı’nın su kalitesinin mevcut durumda güvenli olduğunu göstermektedir. Ancak nehir tabanında tespit edilen birikimler, sanayi ve madencilik faaliyetlerinin daha yakından izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Üniversite olarak, doğal kaynaklarımızın korunmasına katkı sunan ve karar vericilere bilimsel veri sağlayan araştırmalar yürütmeye devam edeceğiz”
Kaynak: malatyayenises.com – malatyagazete.com
