ANKARA - Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun, 13/10/1983 tarihli 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda kapsamlı değişiklikler yaptı. Düzenleme ile hem mevcut idari para cezaları yeniden belirlendi hem de çok sayıda ihlal için ehliyete el koyma ve trafikten men süreleri uzatıldı.
Kanuna göre otoyollardan sorumlu birimlerde görevli trafik personeli, İçişleri Bakanının onayıyla kendi sorumluluk sahasında genel zabıta olarak da görevlendirilebilecek. Araç tescil işlemlerinde ise elektronik ortamda satışı yapılan araçların üç çalışma günü içinde tescil edilmesi zorunluluğu getirildi. Araç sahibinin vefatı halinde mirasçıların 90 gün içinde tescil yaptırması gerekecek; aksi halde 3 bin lira ceza ve trafikten men uygulanacak.
Plaka, Tescil ve Hurda Araçlara Yeni Kurallar
Yönetmelikte belirlenen niteliklere aykırı plaka takan veya eksik plaka ile araç kullananlara 4 bin lira idari para cezası verilecek ve araç uygun hale getirilene kadar trafikten men edilecek. Plakanın bilerek okunamaz hale getirilmesi halinde 140 bin liraya kadar, bir yıl içinde tekrarında ise 280 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak, araç 30 ila 60 gün süreyle trafikten men edilecek.
Tescilli aracı plakasız kullananlara 46 bin lira ceza getirilirken, sahte veya başka araca ait plaka kullananlar için 140 bin liraya kadar ceza ve 30/60 günlük trafikten men yaptırımı öngörüldü. Bu kişiler ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükmü kapsamında yargılanacak.
Hurdaya ayrılan ve trafikten çekilen araçlarla ilgili tespit edilen aykırılıklarda ise vergi dairelerine bildirim zorunlu hale getirildi; bazı idari para cezaları 46 bin liraya yükseltildi.
Takograf, Hız, Kış Lastiği ve Yük Taşımaya Yönelik Düzenlemeler
Takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcı gibi cihazların bulundurulması ve kullanılması zorunlu olan araçlarda bu gerekliliklere uymayan sürücüler için 1.000 liradan 185 bin liraya kadar değişen idari para cezaları belirlendi. Cihazlara müdahale ederek yanlış veri üretmek veya başkasına ait takograf kartı kullanmak yasaklandı; ihlallerde ehliyete el konulması ve araçların trafikten men edilmesi hükme bağlandı.
Takograf kayıtlarına göre taşıt kullanma, mola ve dinlenme sürelerine aykırı davranan sürücülere ihlalin boyutuna göre 1.000 ile 20 bin lira arasında değişen cezalar getirildi. İşletenler için bu tutarlar iki katına kadar uygulanabilecek.
Hız sınırlarının aşılması durumunda yerleşim yeri içinde ve dışında farklı kademeli cezalar düzenlendi. En yüksek hız ihlallerinde 30 bin liraya kadar para cezası ve 90 güne kadar ehliyete el koyma yaptırımı getirildi. Hız tespit cihazlarının yerini gösteren ya da sürücüyü uyaran cihazları imal ve ithal edenler için 370 bin, araçlarında bulunduran işletenler için 185 bin lira ceza öngörüldü.
Kış lastiği ve kar zinciri kullanımı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile valiliklerin yetkisi çerçevesinde zorunlu tutulacak. Kış lastiği kullanmayan işletenlere 6 bin lira ceza verilecek; kar ve buzla mücadele sırasında kar zinciri takmayarak trafiği tıkayan ağır taşıt sürücülerine 24 bin lira ceza uygulanacak.
Yük taşımacılığında aşırı tonaj, uygunsuz yükleme, özel izin gerektiren araçlarla izinsiz veya izne aykırı çıkış gibi ihlallerde de 1.000 liradan 60 bin liraya kadar idari para cezaları belirlendi. Denetim noktasına girmeyen veya tartı ve ölçü kontrolünü engelleyen araçların sürücülerine/işletenlerine 60 bin lira ceza uygulanacak.
Kırmızı Işık, Ambulansa Yol Vermeme, Telefon ve Emniyet Kemeri
Kırmızı ışık ihlalinin tekrarı halinde uygulanacak idari para cezaları kademeli olarak artırıldı; altıncı ihlalde 80 bin liraya kadar ceza öngörüldü. Kırmızı ışıkta kaza yapan veya bir yıl içinde belirli sayıda ihlal yapan sürücülerin ehliyetine 30 ila 90 gün arasında el konulacak, altıncı ihlalde ehliyet iptal edilebilecek.
Ambulans ve itfaiye gibi geçiş üstünlüğü olan araçlara yol vermeyen sürücülere 46 bin lira ceza verilecek, ehliyetleri 30 gün süreyle geri alınacak ve araçları trafikten men edilecek. Geçiş üstünlüğünü gereksiz kullananlar için de idari para cezası öngörüldü.
Seyir halinde cep telefonu kullanımı için ilk ihlalde 5 bin, tekrarında 10 bin, bir yıl içinde üç ve üzeri ihlalde her seferinde 20 bin lira ceza ve 30 gün ehliyete el koyma yaptırımı getirildi.
Emniyet kemeri ve koruma başlığı (kask) kullanmayan sürücüler ve yolcular için 2.500 liraya kadar idari para cezaları belirlendi. Emniyet kemeri kuralını bir yıl içinde dört ve daha fazla ihlal eden sürücülerin ehliyeti 30 gün süreyle geri alınacak. 15 yaşından küçük çocukların koruyucu sistemleri kullanmasını sağlamayan sürücülere 5 bin lira ceza uygulanacak.
Uyuşturucu, Alkol, Drift, Konvoy, Yarış ve Motosiklet Akrobasi Cezaları
Uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde araç kullandığı tespit edilen sürücülere 150 bin lira ceza uygulanacak ve sürücü belgeleri iptal edilecek; tekrar belge alabilmeleri için en az beş yıl bekleme süresi, psiko-teknik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu şartı getirildi. Alkol veya uyuşturucu testini reddeden sürücülere de 150 bin lira ceza ve beş yıl ehliyete el koyma yaptırımı uygulanacak.
Toplu taşımada çalışan ve belirli kanunlar kapsamındaki yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücüler için alkol ve uyuşturucu ihlallerinde tekrarda ehliyetin iptalini öngören özel hükümler getirildi.
Karayolunda makas atma, konvoy halinde trafik akışını engelleme, ters yönde araç kullanma ve trafikte saldırı amacıyla başka aracı takip etme gibi fiillere 90 bin liraya varan para cezası ve 60 güne kadar ehliyete el koyma ile trafikten men yaptırımı getirildi. Otoyol, köprü, viyadük ve tünellerde işlenen ihlallerde ceza ve süreler iki kat uygulanacak.
İzinsiz yarış düzenleyenlere 16 bin lira, yarış yapan sürücülere 46 bin lira idari para cezası verilecek; yarışanların ehliyeti iki yıl süreyle geri alınacak ve araçları 60 gün trafikten men edilecek. Beş yıl içinde ikinci kez aynı ihlali yapanların ehliyetleri iptal edilecek.
Motosiklet ve motorlu bisikletlerle tek teker üzerinde gitmek, sele üzerinde ayağa kalkmak gibi akrobatik hareketler yasaklandı. Bu fiiller için 46 bin lira ceza, 60 gün ehliyete el koyma ve 60 gün trafikten men yaptırımı uygulanacak.
Sosyal Medyada Trafik İhlalini Övmeye de Ceza
Yeni eklenen madde ile kanunun idari yaptırıma bağladığı ihlalleri basın, yayın, internet ve sosyal medya üzerinden teşvik eden, öven veya özendiren görüntüleri alenen paylaşmak yasaklandı. Bu fiili işleyenlere 25 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Yabancı uyruklu kişilere kesilen ancak tahsil edilemeyen trafik cezalarının ise kişinin Türkiye’ye tekrar girişinde tahsil edilmesi, tahsil edilememesi halinde ülkeye girişine izin verilmemesi hükme bağlandı.
Takograf zorunluluğu getirilen bazı araç grupları için model yılına göre 2026 ile 2030 yılları arasında değişen geçiş süreleri tanındı. Kanunun 28’inci maddesi 1 Ocak 2027’de, diğer hükümleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Kaynak: malatyayenises.com ve malatyagazete.com
