
Fransız ve İngiliz eski diplomatlardan İsrail'e yaptırım çağrısı
EDİTÖR / malatyagazete.com Haber Merkezi
Fransa ve İngiltere'den 100'den fazla eski diplomat, ortak bir mektupla hükümetlerine İsrail'e yönelik ticaret ve silah transferlerinin durdurulması da dahil olmak üzere yedi başlıkta önlem alma çağrısında bulundu. İsrail hükümetinin politikalarına ağır eleştiriler yönelten diplomatlar, iki devletli çözümün korunması ve Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkının güvence altına alınması için acil adım atılması gerektiğini savundu. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar ise yerleşim politikalarına yönelik eleştirilere karşı İsrail'in pasif kalmayacağını söyledi.
Fransa ve İngiltere'de daha önce üst düzey görevlerde bulunmuş 100'den fazla eski diplomat, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İngiltere Başbakanı Andy Burnham'a hitaben ortak bir mektup yayımlayarak İsrail'e yönelik ticari ve askerî kısıtlamaların da aralarında bulunduğu bir dizi önlem alınmasını istedi. Diplomatlar, İsrail hükümetinin politikalarının bağımsız bir Filistin devletinin kurulma ihtimalini ortadan kaldırdığını ileri sürerken, İsrail tarafı yerleşim politikasını savundu.
Mektupta 102 eski diplomatın imzası bulunuyor
Kaynak metne göre mektup, çoğu Mısır, İran, Bahreyn, İsrail, Suriye, Türkiye, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Katar'da üst düzey görevlerde bulunmuş 52 eski Fransız diplomat ile 50 eski İngiliz büyükelçi tarafından imzalandı.
İngiliz imzacılar arasında Birleşmiş Milletler nezdinde görev yapmış Jeremy Greenstock ve Emyr Jones Parry ile İngiltere Dışişleri Bakanlığının eski Orta Doğu Direktörü Edward Chaplin yer aldı.
Fransız imzacılar arasında ise Fransa Dışişleri Bakanlığının eski Orta Doğu Direktörü Patrice Paoli ile Kudüs'te eski başkonsolos olarak görev yapan Stanislas de Laboulaye bulunuyor.
Diplomatlar, İngiltere ve Fransa'nın modern Orta Doğu'nun oluşumunda önemli rol oynadığını ve her iki ülkenin de 2025 yılında Filistin'i devlet olarak tanıma yönünde adım attığını belirterek, iki ülkenin bundan sonra “bölgenin temel fay hattı olan İsrailliler ve Filistinliler için eşit haklar konusunda ortak bir amaç gütme” sorumluluğuna sahip olduğunu savundu.
Mektup Guardian ve Le Monde'a verildi
Guardian ve Le Monde'a verilen mektup, İngiltere ve Fransa'nın yanı sıra dokuz ülkenin daha İsrail hükümetinin E1 yerleşim projesi kapsamında inşaat ihaleleri yayımlamasını kınamasından iki gün sonra kamuoyuna yansıdı.
Söz konusu ülkelerin açıklamasında, önerilen konutların “İsrail'i barıştan daha da uzaklaştıracağı ve uluslararası itibarını zedeleyeceği” ifade edilmişti.
Açıklamada ayrıca, ilgili ülkelerin yetki alanındaki işletmelere, yasa dışı olduğu belirtilen bir yerleşimin inşasına yatırım yapmanın hukuki ve itibari sonuçlar doğurabileceği yönünde uyarıda bulunuldu. Bunun dışında açık bir yaptırım tehdidine yer verilmediği aktarıldı.
1200 konutluk E1 projesine tepki
Kaynak metinde İngiltere Dışişleri Bakanı olarak belirtilen Ed Miliband, Batı Şeria'yı ikiye böleceği ifade edilen 1200 konutluk proje için açılan ihaleleri, iki devletli çözümün uygulanabilirliğine yönelik “yıkıcı bir tehdit” olarak nitelendirdi.
Miliband'ın, İngiltere'deki en kıdemli İsrail diplomatı olduğu belirtilen maslahatgüzar Daniela Grudsky Ekstein'i görüşmeye çağırdığı aktarıldı.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar ise eleştirilere karşı İsrail'in pasif kalmayacağını belirterek şu ifadeyi kullandı:
“Yahudi halkının tıpkı İngiliz halkının Birleşik Krallık genelinde yaşama hakkı olduğu gibi İsrail genelinde yaşama hakkı vardır.”
Diplomatlardan özel yaptırım çağrısı
Eski diplomatlar, mektuplarının Macron ve Burnham üzerinde, iki devletli çözümün sürdürülebilmesi için İsrail'e yönelik özel yaptırımlar uygulanması yönünde baskı oluşturmasını umduklarını belirtti.
Kaynak metinde, İsrail'in Gazze'den çekilme şartlarına ilişkin diplomasinin büyük ölçüde İsrail ile Donald Trump'ın damadı ve özel temsilcisi Jared Kushner arasındaki görüşmelere bırakıldığı ifade edildi.
Metinde ayrıca İsrail'in, ABD öncülüğündeki son 15 maddelik Gazze barış planını reddettiği ve bunun Birleşik Arap Emirlikleri'nin de aralarında bulunduğu sekiz Müslüman ülkenin tepkisine yol açtığı belirtildi.
Bu ülkelerin İsrail'in eylemlerine ilişkin olarak, “adil ve kalıcı bir barışa ulaşmak için yapılan kolektif çabaları temelden baltaladığını” söylediği aktarıldı.
Netanyahu'nun siyasi tutumu da mektupta tartışılıyor
Kaynak metne göre diplomatlar arasında, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun askerî ve siyasi adımlarla diğer ülkeleri karşılık vermeye yöneltip yöneltmediği ve bu durumun 27 Ekim'de yapılacağı belirtilen seçimlerde siyasi şansını artırıp artırmayacağı konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor.
Eski diplomatlar, Filistin'in tanınması yönündeki adımın tek başına yeterli olmadığını savunarak bunun somut politikalarla desteklenmesini istedi.
Diplomatlar mektupta, Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkının korunması için acil harekete geçilmesi gerektiğini savunarak şu değerlendirmede bulundu:
“İsrail hükümetinin bağımsız bir Filistin devletinin kurulma olasılığını yok etmeye çalışması, hukuka, Uluslararası Adalet Divanı kararlarına ve sayısız BM Güvenlik Konseyi kararına saygısızlık göstermesi nedeniyle, Filistinlilerin kendi kaderini tayin etme hakkını korumak için acil eylemle hayata geçirilmesi gerektiğini.”
“Dünya artık İsrail'i gerçek bir demokrasi olarak görmüyor” değerlendirmesi
Diplomatların ortak mektubunda Hamas'ın 7 Ekim 2023'teki saldırılarına da değinildi. Mektupta şu ifadeler yer aldı:
“Hükümetlerimiz, işgal altındaki Filistin halkının çektiği acılardan dehşete düştükleri gibi, İsrail halkının güvenliğini de önemsiyorlar. Hamas, 7 Ekim 2023'te korkunç suçlar işledi, ancak hiçbir şey İsrail'in Gazze'yi ve nüfusunu sistematik olarak yok etme politikasını haklı çıkaramaz. Sayın Netanyahu'nun İsrail'in kılıçla yaşaması gerektiği iddiası ahlaki açıdan yanlış ve verimsizdir. İsrail'in güvenliğini tehlikeye atıyor ve müzakereye yer bırakmıyor. Sonuç olarak, dünya artık İsrail'i gerçek bir demokrasi olarak görmüyor – başkalarını haklarından ve topraklarından mahrum etmenin demokratik bir yanı yok.”
Mektupta yer alan bu ifadeler, eski diplomatların İsrail hükümetine yönelik değerlendirme ve suçlamaları olarak aktarıldı.
“Filistin gözlerimizin önünde siliniyor”
Eski diplomatlar Gazze, Doğu Kudüs ve Batı Şeria'daki duruma ilişkin de ağır eleştiriler yöneltti.
Mektupta şu ifadelere yer verildi: “Gazze'de 2 milyon Filistinli, harap olmuş topraklarının %30'una sıkıştırılmış durumda, aç, ilaçsız ve barınaksız. Sözde ‘ateşkes'ten bu yana 1200'den fazla Filistinli öldürüldü. Doğu Kudüs'te ve Batı Şeria'nın geri kalanında, Filistinlilerin evlerinin yıkımı ve yaygın yerleşimci şiddeti – İsrail ordusu ve polisinin de göz yummasıyla – etnik temizliğe varıyor. Filistin gözlerimizin önünde siliniyor. Bu işgal ve yıkım politikası, birçok köyün yerle bir edildiği Lübnan'a ve Suriye'ye kadar uzanıyor. Bu, insanlığın vicdanında bir lekedir ve İngiltere ile Fransa'nın harekete geçmesini gerektirmektedir.”
Mektupta yer alan “etnik temizlik” ifadesi de eski diplomatların İsrail'in politikalarına yönelik suçlaması olarak yer aldı.
İngiltere ve Fransa'ya yedi maddelik çağrı
Eski diplomatlar, İngiltere ve Fransa hükümetlerinden yedi politika adımı atmasını istedi.
Buna göre diplomatlar, Uluslararası Adalet Divanı ile Uluslararası Ceza Mahkemesinin kararlarının desteklenmesini talep etti.
İnsan hakları hükümlerinin ihlal edildiği gerekçesiyle AB-İsrail Ortaklık Anlaşması ile İngiltere-İsrail ticaret ve ortaklık anlaşmasının askıya alınması çağrısında bulunuldu.
İsrail'e yapılan ve İsrail'den gerçekleştirilen bütün silah transferleri ile ikili askerî iş birliğinin durdurulması istendi.
Birleşmiş Milletler Yardım ve Çalışma Ajansı (UNRWA), diğer Birleşmiş Milletler kuruluşları ve uluslararası sivil toplum kuruluşları öncülüğünde Gazze'ye kısıtlamasız insani yardım erişimi sağlanmasında ısrar edilmesi talep edildi. Buna uyulmaması durumunda yaptırım uygulanması, ayrıca gazeteciler, diplomatlar ve parlamenterlerin bölgeye erişimine izin verilmesi çağrısında bulunuldu.
Mallar, yatırımlar, sigorta ve diğer finansal hizmetler dahil olmak üzere ödeme sistemleri üzerinden gerçekleştirilen bütün ticaretin yasaklanması istendi.
Diplomatlar ayrıca “kırmızı çizgi” olarak nitelendirdikleri E1 projesi veya diğer yerleşim finansmanı ve inşaatlarında potansiyel teklif sahiplerinin, İngiltere ve Fransa'daki çıkarlarının zarar görebileceği yönünde uyarılmasını talep etti.
Son olarak İngiliz ve Fransız vatandaşlarının, mektupta “çalınmış Filistin toprakları” olarak tanımlanan bölgelerde mülk satın almasının suç haline getirilmesi ve yerleşimleri finanse eden “hayır kurumlarının” hayır kurumu statüsünün kaldırılması çağrısında bulunuldu.
Filistin yönetimine de eleştiri
Eski diplomatlar mektuplarında yalnızca İsrail hükümetine yönelik eleştirilere yer vermedi. Filistin'in demokratik ve hukuka uygun bir devlet yapısına kavuşması gerektiğini de savundu.
Diplomatlar, Filistinlilerin “dünyanın üçte ikisinden fazlası tarafından tanınan devletin işgale rağmen demokratik ve hukuka uygun olmasını sağlamaları gerektiğini” belirtti.
Mektupta şu değerlendirmeye yer verildi: “Gazze ve Batı Şeria'nın siyasi, idari ve ekonomik olarak yeniden birleştirilmesi gerekiyor. Filistin'in siyasi liderliği temsil yeteneğinden yoksun ve işlevsiz. Kasım ayındaki [Filistin'deki] seçimler demokratik yenilenmeye yol açmalıdır.”
Diplomatlar bununla birlikte, Fransa ve İngiltere'nin Filistin'in demokratik bir devlet haline gelmesine destek olabileceğini belirtirken temel önceliğin İsrail hükümetinin politikaları olması gerektiğini savundu:
“İki hükümetimiz de Filistin'in tam işlevli bir demokratik ulus olmasına yardımcı olmak için çok şey yapabilirken, odak noktası İsrail'in bu sonucu engelleme kararlılığı olmalıdır.”
KAYNAK / malatyagazete.com




















